Niezłomny z Jaskółek – kapitan Jan Kempiński ,,Błysk” żył tylko 25 lat

I Liceum Ogólnokształcące w Ostrowie wzbogaciło się o kolejny obraz namalowany przez profesora Tadeusza Gaworzewskiego. Tym razem jest to portret kapitana Jana Kempińskiego ,,Błyska”. To postać znana w naszym regionie, która wciąż wzbudza wiele emocji.
blysk1
Jan Kempiński był wychowankiem ostrowskiego gimnazjum. Do 1939 roku ukończył tam trzy klasy. Dlatego właśnie jego portret znalazł się w galerii wybitnych postaci związanych ze szkołą. Poniżej przedstawiamy biografię ,,Błyska”, którą na podstawie najnowszych materiałów z Instytutu Pamięci Narodowej opracował dr Józef Pietrzak. Została ona zaprezentowana podczas uroczystości  przekazania portretu.

 

Kawaler Virtuti Militari

Jan Kempiński urodził się 4 lutego 1921 roku w Jaskółkach koło Raszkowa. Jego ojciec Władysław Kempiński prowadził gospodarstwo rolne i był działaczem ruchu ludowego. Matka Julianna z domu Cebulska wychowała czterech synów: Jana, Henryka, Lecha i Włodzimierza oraz córkę Stanisławę. W początkach okupacji Jan rozpoczął działalność konspiracyjną w szeregach Tajnego Związku Młodej Polski. W  1940 r. podzielił los wielu rówieśników wywiezionych na roboty przymusowe do Rzeszy. W 1943 r. za
podejmowane działania sabotażowe został aresztowany i wysłany do obozu koncentracyjnego w Dachau. Udało mu się zbiec z transportu i w połowie 1943 r. trafił w rejon Gór Świętokrzyskich, gdzie walczył w szeregach I Zgrupowania AK pod dowództwem cichociemnego por. Eugeniusza Kaszyńskiego ,,Nurta’’. (…). Następnie został skierowany do konspiracyjnej szkoły wojskowej na Lubelszczyźnie. W tym okresie używał nazwiska Nowak i przybrał pseudonim ,,Błysk”. Został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Virtuti Militari oraz czterokrotnie Krzyżem Walecznych.
- W sierpniu 1944 r. Kempiński w niewyjaśnionych okolicznościach wstąpił w szeregi Milicji Obywatelskiej, gdzie pełnił obowiązki komendanta I posterunku w Lublinie. Podobnie jak koledzy z oddziału chciał w ten sposób uniknąć prześladowań. Niewykluczone, że został tam umieszczony na rozkaz podziemia – mówił dr Józef Pietrzak.
Po dwutygodniowej służbie w milicji ,,Błysk’’ zdezerterował i na rozkaz byłego Komendanta Obwodu AK Włodawa kpt. Bolesława Flisiuka ,,Jaremy” powrócił do oddziału formowanego na terenie gminy Łęczna. Po przejściu do kolejnego oddziału AK, którym dowodził Mieczysław Pazderski ,,Szary’’, Kempiński prowadził działania wymierzone przeciwko tworzonym przez PKWN organom resortu bezpieczeństwa i jednostkom NKWD. Pierwszą samodzielną akcją kierował 29 października 1944 r. Zlikwidowany został posterunek MO w Ludwinie w powiecie lubartowskim. W czasie akcji ,,Błysk’’ zastrzelił komendanta posterunku i ranił dwie osoby, w tym sierżanta Armii Czerwonej.

 

50 kijów dla przewodniczącego

W czerwcu 1945 r. ,,Błysk” powrócił w rodzinne strony, wg niektórych relacji w niemieckim mundurze i na motocyklu. Niezwłocznie nawiązał kontakt z dowódcą Obwodu Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej ,,Warta” ppor. Florianem Michalakiem ,,Borutą’’. (…) Wykorzystując doświadczenie partyzanckie, stworzył organizację zbrojną, która objęła swoim działaniem południową Wielkopolskę. Podporządkował sobie placówki w Moszczance, Gliśnicy, Korytnicy, Ligocie, Bronowie oraz Dobrzycy. Pierwszym zadaniem oddziału Kempińskiego, zrealizowanym we wrześniu 1945 r., było uwolnienie przetrzymywanych byłych żołnierzy AK z budynku Powiatowego UBP w Krotoszynie.  (…) Kolejną, tym razem nieudaną próbę uwolnienia przetrzymywanych w budynku UB w Ostrowie członków WSGO ,,Warta’’, ,,Błysk’’ przeprowadził 2 września 1945 r. W odwecie żołnierze 14 Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego, pod dowództwem sowieckich
oficerów ppłk. Józefa Wołkowa i Jana Dragina, przeprowadzili dwukrotnie pacyfikację Jaskółek, rodzinnej wsi ,,Błyska”. Aresztowano najbliższych członków rodziny Kempińskiego i skonfiskowano majątek ruchomy gospodarstwa. W październiku 1945 r. ,,Błysk” przeprowadził kolejne akcje wymierzone przeciw aktywistom PPR. Zbiorowy wyrok wykonano w nocy z 6 na 7  października  1945 r. w rejonie Krzywosądowa na trzech członkach PPR, którzy wracali ze Zjazdu Aktywistów Wojewódzkich z Poznania z kompromitującymi podziemie dokumentami. W ten sposób zlikwidowano ścisłe kierownictwo Komitetu Powiatowego PPR w Ostrowie: I sekretarza partii Franciszka Dziągwę, II sekretarza Stanisława Starosławskiego i kartotekarza, działacza Związku Walki Młodych Floriana Stelmaszyka. W dwa dni później oddział Kempińskiego zajął w Sulmierzycach posterunek MO i na rynku wymierzył publiczną karę chłosty funkcjonariuszom UB. Egzekwowanie podobnego wyroku wobec Stanisława Sudy - przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej w Ostrowie, tak relacjonował żołnierz oddziału ,,Błyska” Jan Kurdwanowski: ,,Suda podniósł się z klęczek i raźno wypełnił polecenie. Zauważyłem na jego twarzy błysk radości czy ulgi (…) zrozumiał, że nie będzie zastrzelony. Jeden z chłopaków wyrecytował wyrok, tak jak go ,,Błysk”’ nauczył, tyle że krócej: W imieniu Polski, za zdradę zostałeś skazany na pięćdziesiąt kijów na dupę. Jak się nie poprawisz, to znów przyjdziemy.
Wypnij się!

 

Wyrok po pokazowym procesie

22 października 1945 r. 38 -osobowa grupa żołnierzy ,,Błyska’’ zajęła Odolanów. Po opanowaniu posterunku MO, dworca i ratusza z Komunalnej Kasy Oszczędności, zabrano za pokwitowaniem 40.000 zł z podpisem ,,Wojsko Polskie Armia Krajowa”’. Z okazji odbywającego się targu Kempiński zorganizował wiec, w trakcie którego objaśnił zgromadzonym cele prowadzonych przez siebie działań.

Na koniec żołnierze rozdali cukierki oraz część zarekwirowanego z mleczarni masła i pieniędzy. Już w czasie trwającego wiecu z kierunku Ostrowa zmierzała  pościgowa Grupa Operacyjna UB, wspierana przez żołnierzy 14. Batalionu Operacyjnego KBW z Poznania oraz funkcjonariuszy 145. pułku NKWD. Błyskawiczny atak doprowadził do rozbicia oddziału ,,Błyska’’. Wg danych z raportu KBW, w potyczce zginęło 24 partyzantów, natomiast lekko ranny Kempiński wydostał się z obławy, a następnie ukrywał na placówce w Korytach. (…)
Od grudnia rozpoczął on pracę na stanowisku inspektora rolnego w PGR w Krośnie Odrzańskim. Po dwóch tygodniach przyjechał do Poznania w celu zakupu żywności i cywilnych ubrań. Po rozpoznaniu przez milicjanta, którego jako nieletniego uwolnił po akcji, ,,Błysk’’ został aresztowany 17 grudnia 1945 r. w pobliżu Parku Wilsona. (…) Pokazowy proces Kempińskiego i 25 współoskarżonych przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu, trwał od 29 kwietnia do 4 maja 1946 r.  Jan Kempiński skazany został na karę śmierci, pozbawiony praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, zasądzono również przepadek jego mienia prywatnego. Prezydent Krajowej Rady Narodowej Bolesław Bierut nie skorzystał z przysługującego mu prawa łaski. 21 czerwca 1946 r. o godz. 12.00 w Poznaniu został rozstrzelany kpt. Jan Kempiński. Egzekucję wykonał ppor. Jan Młynarek, szef aresztu Urzędu Bezpieczeństwa w Poznaniu, a później m.in. dyrektor… mleczarni w Turku. Rodzina nie uzyskała informacji o miejscu pochówku zwłok.
- Po upadku PRL, w 1990 r. Stanisława Godziszewska, siostra Jana Kempińskiego wystosowała pisma w sprawie unieważnienia wyroku z 1946 r. Dopiero po kilkakrotnie wysyłanych odwołaniach, 22 września 1992 r. Sąd Wojewódzki w Poznaniu, uznał wyrok pokazowego procesu za nieważny – powiedział dr Józef Pietrzak.

Renata Weiss

Jan Kempiński ,,Błysk” jest postacią, która budzi wiele emocji. Żyją jeszcze mieszkańcy, którzy go pamiętają. Jeśli ktoś z nich chciałby podzielić się swoimi relacjami czy wspomnieniami, prosimy o kontakt z naszą redakcją.

blysk3

 

Przeczytaj również

2 Odpowiedz to "Niezłomny z Jaskółek – kapitan Jan Kempiński ,,Błysk” żył tylko 25 lat"

  1. Stanisław Suda pisze:

    Zapomnieliście tylko Państwo dodać, że w czasie karania p. Sudy, komendant Kempiński skradł mu z ręki zegarek i szybko uciekł – bał się późniejszego rozpoznania przez domowników.

Zostaw komentarz


 
Zapisz komentarz
Redakcja nie bierze odpowiedzialności za treść publikowanych komentarzy. Wpisy naruszające obowiązujące w tym zakresie prawo i dobre obyczaje będą bezwzględnie usuwane, a numery IP osób je publikujących trafią do bazy danych administratora.

Obejrzyj nasze stałe galerie