Wojna Polaków z Polakami – stan wojenny był jedną z najczarniejszych kart w powojennej historii Polski

 

 

 

 

 

 

KALENDARIUM STANU WOJENNEGO W POLSCE

stan

 

12 grudnia 1981 – godzina 23, przerwanie połączeń telefonicznych i teleksowych. Około północy przestaje nadawać radio i telewizja.
13 grudnia 1981 – Rada Państwa uchwala dekret o wprowadzeniu stanu wojennego. Ukonstytuowanie się Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. Rozpoczęcie internowań kilkunastu tysięcy działaczy Solidarności.
14 grudnia 1981 – pierwszy dzień roboczy stanu wojennego. W wielu zakładach pracy rozpoczynają się strajki.
15 grudnia 1981 – pacyfikacja kopalni „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu, postrzelonych zostaje 4 górników.
16 grudnia 1981 – pacyfikacja Stoczni Gdańskiej, Huty im. Lenina, Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu. W Trójmieście walki uliczne, władze używają czołgów i śmigłowców. W czasie ataku na kopalnie „Wujek”, przeprowadzonego przez ZOMO, zastrzelono 9 górników, 21 postrzelonych
17 grudnia 1981 – starcia z ZOMO na ulicach Gdańska. Zastrzelona zostaje jedna osoba, dwie zostają ranne.
20 grudnia 1981 – koniec strajku w Porcie Gdańskim.
23 grudnia 1981 – pacyfikacja Huty Katowice. Prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan wprowadza sankcje gospodarcze wobec PRL w odpowiedzi na wprowadzenie stanu wojennego.
24 grudnia 1981 – zniesienie na jedną noc godziny milicyjnej (z okazji Wigilii).
28 grudnia 1981 – koniec ostatniego strajku okupacyjnego w kopalni „Piast”.
6 stycznia 1982 – rozwiązanie przez władze Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
9 stycznia 1982 – prymas Józef Glemp spotkał się z Wojciechem Jaruzelskim.
10 stycznia 1982 – przywrócenie połączeń telefonicznych w miastach. Wszystkie rozmowy są oficjalnie na podsłuchu, po nakręceniu numeru odzywa się w słuchawce głos mówiący: „rozmowa kontrolowana”.
25 stycznia 1982 – Sejm uchwala ustawę o szczególnej regulacji prawnej w okresie stanu wojennego i zatwierdza dekret o stanie wojennym. Przeciw głosuje tylko jeden poseł (Romuald Bukowski z Gdańska).
5 lutego 1982 – w Świdniku na wezwanie władz tamtejszej podziemnej Solidarności odbywa się pierwsza „manifestacja spacerowa”. Polegała ona na masowych spacerach w czasie nadawania Dziennika TV o 19.30. Wkrótce „manifestacje spacerowe” rozpoczną się w innych miastach.
8 lutego 1982 – wznowiono zawieszone zajęcia na wszystkich wyższych uczelniach w kraju.
16 lutego 1982 – pierwszy z protestów młodzieży licealnej, tzw. przerw ciszy, w II Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Batorego w Warszawie. Protest polegał na powstrzymywaniu się od rozmów w czasie przerw. Z czasem w całej Polsce.
29 marca 1982 – przywrócenie międzymiastowej łączność telefoniczną zawieszonej po wprowadzeniu stanu wojennego.
12 kwietnia 1982 – w Warszawie zostaje nadana pierwsza 5-minutowa audycja podziemnego Radia „Solidarność”.
22 kwietnia 1982 – powstanie Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej Solidarność.
26 maja 1982 – aresztowanie ukrywającego się działacza Solidarności Jana Narożniaka. Zostaje on postrzelony w czasie próby ucieczki.
7 czerwca 1982 – ranny Jan Narożniak zostaje „wykradziony” ze szpitala przez działaczy podziemnej Solidarności.
1 maja 1982 – demonstracje i kontrpochody w wielu miastach Polski.
3 maja 1982 – ZOMO brutalnie rozbija wielotysięczne manifestacje, m.in. w Gdańsku, Warszawie, Elblągu, Szczecinie, Krakowie i Toruniu. Liczne aresztowania.
21 lipca 1982 – w przededniu święta narodowego, zwolniono z internowania ponad tysiąc osób, w tym wszystkie kobiety.
31 sierpnia 1982 – w rocznicę porozumień sierpniowych liczne demonstracje w całym kraju. W Gdańsku od uderzenia petardą ginie jeden z demonstrantów. W Lubinie funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa zastrzelili trzy osoby, 11 zostało rannych. Jedna osoba na skutek pobicia zmarła we Wrocławiu.
8 października 1982 – Sejm uchwala ustawę o związkach zawodowych – rozwiązanie wszystkich związków zawodowych działających do czasu wprowadzenia stanu wojennego.
13 października 1982 – w czasie zamieszek w Nowej Hucie funkcjonariusz SB zastrzelił 20-letniego Bogdana Wosika.
10 listopada 1982 – Lech Wałęsa zostaje zwolniony z internowania.
19 grudnia 1982 – Rada Państwa uchwala zawieszenie stanu wojennego od 31 grudnia 1982.
14 maja 1983 – na komisariacie na warszawskim Starym Mieście milicjanci zamordowali maturzystę Grzegorza Przemyka.
19 maja 1983 – pogrzeb Grzegorza Przemyka będący masową demonstracją.
22 lipca 1983 – zniesienie stanu wojennego po 586 dniach. Rozwiązanie WRON. Ogłoszenie amnestii dla więźniów politycznych. (żródło: IPN)

 
STAN WOJENNY W WIELKOPOLSCE – KALENDARIUM

poznan 1983

ROK 1981
12/13 XII W nocy funkcjonariusze SB i ZOMO wkroczyli do siedzib Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” w Poznaniu, Kaliszu, Koninie, Pile, Lesznie i dokonali zatrzymania dyżurujących tam osób. Internowani z Wielkopolski zostali osadzeni m.in. w Gębarzewie, Ostrowie Wlkp., Kwidzyniu, Wierzchowie Pomorskim, Gołdapii (kobiety). W sumie, według dokumentów SB, w Wielkopolsce internowano 421 osób.

12/13 XII W województwie konińskim przeprowadzono pacyfikację protestu trwającego od 10 grudnia 1981 r. w świetlicy Szpitala Wojewódzkiego. Do budynku szpitala wdarli się funkcjonariusze MO i zatrzymali protestujących. Część uczestników strajku przewieziono do ośrodków internowania.

13-14 XII W pierwszych dniach stanu wojennego w wielu zakładach pracy na terenie Wielkopolski organizowano akcje protestacyjne. Największy w Wielkopolsce strajk, przeprowadzony w reakcji na wprowadzenie stanu wojennego, miał miejsce w Hucie Aluminium Konin.

19/20 XII W nocy członkowie Konfederacji Młodej Polski na pomniku Poznańskiego Czerwca 1956 namalowali kolejną datę: 1981. Pomnik od pierwszych dni wprowadzenia stanu wojennego, był miejscem, pod którym mieszkańcy składali kwiaty i zapalali znicze. Od tego czasu monumentu pilnowali milicjanci.

ROK 1982
I W styczniu zaczął ukazywać się „Obserwator Wielkopolski”. Pismo to było najdłużej wydawanym podziemnym periodykiem w Wielkopolsce (jego ostatni numer ukazał się w 1990 roku).

13 II Zorganizowano jedną z największych poznańskich manifestacji w okresie stanu wojennego. Pod pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 roku zebrało się wiele tysięcy osób. Doszło do ostrych starć z ZOMO. Zatrzymano 194 osoby – 164 postawiono przed kolegium ds. wykroczeń. W pobliżu Mostu Teatralnego na ul. Roosvelta pobity przez ZOMO został uczestniczący wcześniej w manifestacji – młody dziennikarz Wojciech Cieślewicz. W wyniku odniesionych ran zmarł 2 marca.

11 V W Poznaniu na ul. Fredry funkcjonariusze ZOMO brutalnie pobili 19-letniego Piotra Majchrzaka. Prawdopodobnie przyczyną agresji funkcjonariuszy był wpięty w jego ubranie opornik. W efekcie odniesionych obrażeń chłopak zmarł 18 maja nie odzyskawszy przytomności.

12 V O godz. 22 w Poznaniu nadano pierwszą audycję podziemnego Radia „Solidarność”. Do października 1985 roku nadano ponad 100 audycji, głównie na fonii „Dziennika telewizyjnego”, ale także podczas transmisji meczów polskiej reprezentacji w czasie Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Hiszpanii.

26 V W Poznaniu powołano Konspiracyjny Zarząd NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska. 23 lipca jej przewodniczącym został Janusz Pałubicki.

16 VI Z inicjatywy przedstawicieli poznańskich zakładów HCP, Centry, Pometu i Teletry oraz osób związanych z „Obserwatorem Wielkopolskim” powstała Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska.

28 VI Z okazji obchodów 26. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 w poznańskich kościołach zostały odprawione msze św. w intencji Ofiar. Następnie pod pomnikiem Poznańskiego Czerwca odbyła się demonstracja upamiętniającym te wydarzenia. Rozbiły ją oddziały ZOMO, zatrzymano 56 osób.

10 VIII Z połączenia (KZR i TKK) powstał Tymczasowy Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Wielkopolska. Jego przewodniczącym został Janusz Pałubicki.
Struktury „Solidarności” działały również w pozostałych województwach Wielkopolski.

28 XII Aresztowano działającego od lipca „w podziemiu” Pałubickiego i trzynaście osób związanych z TZR.

31 XII Rada Państwa zawiesiła stan wojenny.

ROK 1983
1 V W Poznaniu miała miejsce kilkutysięczna manifestacja, którą poprzedziły msze święte za Ojczyznę odprawione w poznańskich kościołach. Protest spacyfikowało ZOMO. Zatrzymano 79 osób. Tego dnia duża demonstracja odbyła się również w Kaliszu. Zatrzymano 21 osób.

17 IV W wypadku samochodowym został ciężko ranny ojciec Honoriusz Kowalczyk duszpasterz akademicki w kościele oo. Dominikanów. W stanie wojennym był on organizatorem pomocy dla osób represjonowanych, rodzin internowanych, odprawiał msze święte za Ojczyznę. Środowiska opozycyjne od samego początku poddawały w wątpliwość informację o wypadku.

20 VI Podczas drugiej pielgrzymki do Polski Poznań odwiedził Ojciec Święty Jan Paweł II. Msza święta, podczas której beatyfikował Urszulę Ledóchowską, odprawiona została na Łęgach Dębińskich. Papieżowi nie pozwolono pomodlić się przy Pomniku Poznańskiego Czerwca 1956 r.

22 VII Stan wojenny został zniesiony po 586 dniach. (żródło: IPN)

 

LISTA INTERNOWWANYCH Z TERENU BYŁEGO WOJ. KALISKIEGO

Cielcza: Walczak Jerzy,
Jarocin: Dąbrowski Leszek, Jakuboszczak Lech, Kasprzak Henryk, Kończalik Stanisław, Lisiak Michał, Siankowski Andrzej, Zawisła Jerzy,
Kalisz: Bartkowiak Miroslaw, Czajka Jan, Gajewski Andrzej Marian, Grębowski Jan, Jóźkowski Zbigniew, Kołaciński Janusz, Kościelniak Wojciech, Kubasik Elżbieta,
Kubiak Fabian Ignacy, Lisowski Bogdan, Malec Jacek, Malec Mikołaj, Małecki Zdzisław, Marciniak Jan, Matusiak Bronisław, Morkowski Krzysztof, Nawrocki Jan, Orczykowski Andrzej, Pawlak Maciej, Pietkiewicz Antoni, Pietkiewicz Jerzy, Pinczewski Antoni, Piwowarczyk Henryk, Słodkiewicz Stanisław, Śliwa Bogusław, Węgrzyn Marek, Wojkowski Andrzej,
Kępno: Iracki Bolesław Ryszard, Leszczyński Stanisław, Szymański Konrad,
Kopieczki: Retig Andrzej
Kotlin: Szymczak Stanisław
Koźmin: Patryas Kazimierz,
Krotoszyn: Rybczyński Kazimierz, Szarzyński Jan, Wudarski Zygmunt,
Krzyżówki: Duszeńko Leonard
Poklęków: Laksander Zbigniew
Lisków: Wilczyński Witold,
Pleszew: Adamkiewicz Bogdan
Porwity: Łańduch Ryszard
Rusko: Barański Mieczysław,
Chojno: Bednarski Józef,
Ostrów Wlkp: Górski Lech, Guździoł Czesław, Hadaś Jacek, Kubiak Mariusz, Lewandowski Janusz, Łyszczak Stefan, Pluciński Ryszard, Roszka Mieczysław, Siciński Henryk, Urban Aleksander, Walendowski Adam, Wróbel Józef
Ostrzeszów: Bojszczak Stanisław, Obsadny Kazimierz, Pawłowski Roman
Staw: Walczykiewicz Mieczysław,
Syców: Byś Leonard, Rolicz Zygmunt,
Szadek: Kubis Paweł,
Warszew : Gaweł Stanisław,
Wieruszów: Szulc Zygmunt, Wysocki Henryk

 

Redakcja nie bierze odpowiedzialności za treść publikowanych komentarzy. Wpisy naruszające obowiązujące w tym zakresie prawo i dobre obyczaje będą bezwzględnie usuwane, a numery IP osób je publikujących trafią do bazy danych administratora.

Obejrzyj nasze stałe galerie